Wax of kettingolie? Natte olie, droge olie, Squirt en hot wax vergeleken

Hot wax wint op levensduur, vuil en wrijving, maar vraagt dat je op tijd opnieuw waxt. Natte olie blijft het langst zitten in de regen, maar houdt veel vuil vast. Droge olie trekt minder vuil aan, maar spoelt sneller weg. Drip wax zoals Squirt houdt de ketting schoon en loopt licht, maar gaat minder lang mee dan hot wax. Rijd je veel kilometers en wil je een schone aandrijving, dan is hot wax meestal de beste keuze.

De vier opties

Natte olie is dik en kleverig. Hij blijft goed zitten, ook als het regent. Juist daardoor pakt hij ook al het zand en stof dat langskomt.

Droge olie is dun en zit in een oplosmiddel dat verdampt. Er blijft een dun laagje achter dat minder vuil aantrekt, maar ook sneller weg is.

Drip wax, zoals Squirt, is wax in een flesje. Squirt is een mengsel van wax en water dat je op een schone, ontvette en droge ketting druppelt. Het water verdampt en er blijft een waxlaagje achter. Squirt adviseert de ketting helemaal te laten drogen voor je gaat rijden, bij nat weer het liefst al de dag ervoor.

Hot wax breng je gesmolten aan op een volledig ontvette ketting. De wax trekt de ketting in en wordt hard als hij afkoelt. De buitenkant blijft droog. Je moet wel regelmatig opnieuw waxen: rond de 500 km. Doe je dat zelf, dan ben je al snel 2 uur of langer bezig.

Naast elkaar

De scores zijn onze beoordeling op basis van de tests van Zero Friction Cycling en Friction Facts. Bij "gemak van onderhoud" telt mee hoe vaak je iets moet doen en hoeveel tijd het kost: olie is snel aangebracht, hot wax moet je rond de 500 km opnieuw doen, en dat kost je zelf al snel 2 uur of langer.

Levensduur: hier wint wax het duidelijkst

Kettingslijtage komt vooral door zand dat zich met het smeermiddel mengt en tussen de pennen gaat schuren. Olie houdt dat zand vast op precies de verkeerde plek. Wax is droog, dus het zand blijft er veel minder aan hangen.

In de langetermijntests van Zero Friction Cycling slijt een ketting met hot wax meerdere keren langzamer dan met een gewone olie. Dat geldt ook met vuil en water erbij: in hun natte, vuile test sleet een gewaxte ketting veel minder dan de natte olies die ze testten.

Er is wel een voorwaarde: de winst geldt alleen zolang er wax in de ketting zit. Is de wax op en rijd je door, dan slijt de ketting sneller dan met olie.

Wrijving: kleiner verschil dan vaak wordt beweerd

In de bekende tests van Friction Facts uit 2013, gemeten bij 250 watt, was paraffinewax het snelste smeermiddel. Op een schone ketting was het verschil tussen de beste en de slechtste smering zo'n 3 watt. Werd de ketting vuil, dan liepen de meeste oliën ongeveer 2 watt extra in, terwijl wax nauwelijks veranderde. Het echte verschil zit dus vooral in wat er gebeurt na een paar vieze ritten.

Voor een tijdrijder telt elke watt. Voor een toerfietser is het een leuke bijkomstigheid, maar geen reden op zich.

Regen en modder

Natte olie blijft in de regen het langst op de ketting zitten. Dat betekent niet dat hij de ketting beter beschermt: hij neemt al het zand van de weg mee naar binnen.

Wax lost niet op in water, maar het zand dat met het water meekomt, schuurt de wax wel sneller weg. Na een natte rit ben je dus eerder aan een nieuwe behandeling toe. Onze vuistregel is dat je bij nat weer 40 tot 50 procent minder ver komt. Meer daarover lees je in Hoeveel kilometer gaat een gewaxte ketting mee in de regen?

Voor zeer lange, modderige tochten waar je niet tussendoor kunt wisselen, raadt zelfs Silca een natte olie aan. Daarna moet de ketting wel eerst weer helemaal ontvet worden voordat je hem opnieuw waxt.

Droge olie: zelden de beste keuze

Droge olie pakt minder vuil dan natte olie, maar meer dan drip wax of hot wax. In de regen is hij snel weg. Voor stoffige zomerritten werkt hij prima. Daarbuiten kun je meestal beter voor wax kiezen, of voor natte olie als je veel in de regen rijdt.

Drip wax zoals Squirt: wax zonder werkplaats

Squirt is een van de bekendste drip waxen. Het grote voordeel: je hebt geen pan of ultrasoonreiniger nodig. Een flesje van 120 ml kost zo'n € 10 tot € 14.

Op wrijving scoort Squirt goed. In de tests van Friction Facts was het het snelste druppelsmeermiddel, met 4,7 watt verlies bij 250 watt. Hot wax liep in diezelfde tests nog iets lichter.

Het verschil zit vooral in hoe lang het meegaat. Squirt noemt zelf 50 tot 480 km per keer, afhankelijk van de omstandigheden. Zero Friction Cycling (ZFC) zag in hun test dat de ketting met Squirt bij droog weer lang schoon bleef. Bij nat en vuil weer sleet hij duidelijk sneller dan met hot wax. ZFC zag na verloop van tijd ook een zwarte, plakkerige aanslag die lastig schoon te maken is.

Je kunt drip wax ook combineren met hot wax. Volgens ZFC kun je Squirt als tussendoortje op een gewaxte ketting gebruiken: veeg het overtollige eraf en laat het goed drogen. Na een paar keer bijdruppelen kun je de ketting het beste weer laten reinigen en opnieuw waxen.

Overstappen van olie naar wax

Nieuwe kettingen worden geleverd met fabrieksvet, en een gebruikte ketting zit vol oude olie. Die moet er helemaal uit voordat de wax kan hechten. Met een doekje lukt dat niet: daar is een ontvettingsbad en ultrasoon reinigen voor nodig. Ook je cassette en kettingbladen moeten olievrij zijn. Het stappenplan staat in Overstappen van kettingolie naar wax.

Wil je geen eigen spullen kopen? Bestel dan een gewaxte ketting of laat je huidige ketting waxen.

Wat past bij jou?

• Tijdrijders en wedstrijden: onze Speed-wax. Die bespaart tot 7 watt ten opzichte van olie.
• Training en dagelijks rijden: onze Standard-wax. De beste balans tussen snelheid en bereik.
• Toerfietsers, gravel en lange afstanden: onze Endurance-wax. Die blijft tot 1.000 km zitten.
• Wel wax, maar zelf onderhouden zonder werkplaats: drip wax zoals Squirt. Of combineer het: hot wax als basis en Squirt om tussendoor bij te werken.
• Veel regen en geen zin in onderhoud: natte olie. Reken wel op een vuilere aandrijving.
• Stadsfiets met weinig kilometers: natte olie, af en toe een druppel.